Fundacja ormiańska KZKO
Ormianie Polscy
  • Dodano: 2012-10-24

     

    24 października przypada 454 rocznica urodzin (1558 – Lwów) Szymona Szymonowica, pseudonim Simon Simonides Bendoński, humanisty i poety okresu renesansu pochodzenia ormiańskiego.
    W latach 1570  -1575 uczęszczał do lwowskiej szkoły katedralnej. Następnie od roku 1575 studiował w Akademii Krakowskiej na wydziale sztuk wyzwolonych. W roku 1577 otrzymał stopień bakałarza artium. Studia kontynuował we Francji i Belgii. Do Polski wrócił przed rokiem 1583 i osiadł we Lwowie, zajmując się tam pracą pedagogiczną. Od roku 1586  związany był z Janem Zamoyskim (sławił go w swych wierszach), z którym współorganizował w latach 1593-1605 Akademię Zamojską . Dzięki niemu uzyskał na sejmie roku 1590 tytuł szlachecki, herb Kościesza z odmianą i przybrał przydomek Bendoński. W tym samym roku (1590) otrzymał nominację na poetę Sacrae Maiestatis Regiae, a papież Klemens VIII przysłał mu podobno wieniec poetycki w zamian za dedykowany mu poemat Joel propheta z roku 1593. Równocześnie (1595) dzięki staraniom poety powstała w Zamościu wzorowa drukarnia przy Akademii Zamojskiej. W roku 1599 ostatecznie opuścił Lwów i przeniósł się do Zamościa. W roku 1598 otrzymał od kanclerza w dzierżawę kilka wiosek, m.in. Czernięcin w powiecie krasnostawskim, gdzie często przebywał. Jednocześnie zajęty był zarządzaniem Akademią Zamojską. Dzięki samokształceniu zdobył wiedzę medyczną i leczył nawet syna hetmana, Tomasza, którego wychowaniem zajmował się w latach 1601-1614. Uwolniwszy się od zajęć pedagogicznych osiadł na stałe w ulubionym Czernięcinie i oddał się intensywnie działalności literackiej. Zmarł 5 maja roku 1629 w Czernięcinie a pochowany został w Zamościu. Jego bogata biblioteka przeszła na własność Akademii Zamojskiej. Stworzył polską nazwę gatunku - sielanka.
    Rok jego śmierci zamyka epokę polskiego renesansu.
    Był bardzo cenionym poetą, jednym z najwybitniejszych twórców epoki staropolskiej. Opublikował m.in.: poematy łacińskie sławiące zwycięstwa J. Zamoyskiego Flagellum livoris (1588), Aelinopean (1589), wiersze okolicznościowe, np. Epithalamion (1592) - na ślub Zygmunta III i Anny Austriaczki, dramaty Castus Ioseph (1587) i Pentesilea (1618). W 1614 wydał Sielanki, które przyniosły mu sławę. Także m.in. zbiór wierszy Poemata aurea (Lejda 1619).

    24 października przypada 454 rocznica urodzin (1558 – Lwów) Szymona Szymonowica, pseudonim Simon Simonides Bendoński, humanisty i poety okresu renesansu pochodzenia ormiańskiego.

    W latach 1570  -1575 uczęszczał do lwowskiej szkoły katedralnej. Następnie od roku 1575 studiował w Akademii Krakowskiej na wydziale sztuk wyzwolonych. W roku 1577 otrzymał stopień bakałarza artium. Studia kontynuował we Francji i Belgii. Do Polski wrócił przed rokiem 1583 i osiadł we Lwowie, zajmując się tam pracą pedagogiczną. Od roku 1586  związany był z Janem Zamoyskim (sławił go w swych wierszach), z którym współorganizował w latach 1593-1605 Akademię Zamojską. Dzięki niemu uzyskał na sejmie roku 1590 tytuł szlachecki, herb Kościesza z odmianą i przybrał przydomek Bendoński. W tym samym roku (1590) otrzymał nominację na poetę Sacrae Maiestatis Regiae, a papież Klemens VIII przysłał mu podobno wieniec poetycki w zamian za dedykowany mu poemat Joel propheta z roku 1593. Równocześnie (1595) dzięki staraniom poety powstała w Zamościu wzorowa drukarnia przy Akademii Zamojskiej. W roku 1599 ostatecznie opuścił Lwów i przeniósł się do Zamościa. W roku 1598 otrzymał od kanclerza w dzierżawę kilka wiosek, m.in. Czernięcin w powiecie krasnostawskim, gdzie często przebywał. Jednocześnie zajęty był zarządzaniem Akademią Zamojską. Dzięki samokształceniu zdobył wiedzę medyczną i leczył nawet syna hetmana, Tomasza, którego wychowaniem zajmował się w latach 1601-1614. Uwolniwszy się od zajęć pedagogicznych osiadł na stałe w ulubionym Czernięcinie i oddał się intensywnie działalności literackiej. Zmarł 5 maja roku 1629 w Czernięcinie a pochowany został w Zamościu. Jego bogata biblioteka przeszła na własność Akademii Zamojskiej. Stworzył polską nazwę gatunku - sielanka.Rok jego śmierci zamyka epokę polskiego renesansu.

    Był bardzo cenionym poetą, jednym z najwybitniejszych twórców epoki staropolskiej. Opublikował m.in.: poematy łacińskie sławiące zwycięstwa J. Zamoyskiego Flagellum livoris (1588), Aelinopean (1589), wiersze okolicznościowe, np. Epithalamion (1592) - na ślub Zygmunta III i Anny Austriaczki, dramaty Castus Ioseph (1587) i Pentesilea (1618). W 1614 wydał Sielanki, które przyniosły mu sławę. Także m.in. zbiór wierszy Poemata aurea (Lejda 1619).

  • Dodano: 2012-10-22

    2 października w Kijowie, a później 9 października w Mińsku (podczas konferencji dotyczącej Ormian zamieszkujących tereny Rzeczypospolitej) p. Irina Gayuk ze Lwowa zaprezentowała "Ilustrowaną encyklopedię kultury ormiańskiej na Ukrainie. Spis zabytków kultury ormiańskiej w muzeach i archiwach." (Illustrated Encyclopedia of the Armenian Culture in the Ukraine. List of the monuments of the Armenian culture in the museums and archives.)

  • Dodano: 2012-10-18

     

    Konstanty Zarugiewicz  ur. 18 października 1901 w Kutach, syn Jadwigi i Andrzeja Zarugiewiczów  – polski Ormianin, jedno z Orląt Lwowskich, uczestnik walk polsko-ukraińskich o Lwów oraz wojny polsko-bolszewickiej. W 1918 ukończył szkołę średnią. Po wybuchu walk z Ukraińcami o Lwów, już pierwszego dnia, 1listopada 1918, zgłosił się jako ochotnik do oddziału kapitana Romana Abrahama na Górze Stracenia, gdzie został dwukrotnie odznaczony w rozkazie dziennym. Po wycofaniu Ukraińców ze Lwowa wziął udział w bitwach pod Gródkiem Jagiellońskim i Bartatowem, gdzie został ponownie odznaczony. Wiosną 1919 uczestniczył w polskiej ofensywie, walczył pod Skniłowem i Trembowlą. Do Lwowa powrócił z końcem lata i wstąpił na Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej.  Wiosną 1920 musiał przerwać studia, gdyż został wysłany na Spisz, gdzie w czasie plebiscytu był komendantem odcinka. Po wybuchu wojny polsko -bolszewickiej wrócił do Lwowa i ponownie wstąpił do Oddziału Ochotniczego Romana Abrahama jako sierżant w kompanii karabinów maszynowych. W bitwie pod Chodaczkowem k. Tarnopola został ranny, a następnie razem ze swoim oddziałem wycofał się za linię Busk -Krasne. Zginął 17 sierpnia 1920, walcząc z konnicą  Budionnego w bitwie pod Zadwórzem (zwanej Polskimi Termopilami). Mimo prób rodzinie nie udało się odnaleźć ciała.
    W 1921 roku został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych, a w 1933 Krzyżem Niepodległości.

    Konstanty Zarugiewicz  urodzony 18 października 1901 w Kutach, syn Jadwigi i Andrzeja Zarugiewiczów  – polski Ormianin, jedno z Orląt Lwowskich, uczestnik walk polsko-ukraińskich o Lwów oraz wojny polsko-bolszewickiej. W 1918 ukończył szkołę średnią. Po wybuchu walk z Ukraińcami o Lwów, już pierwszego dnia, 1listopada 1918, zgłosił się jako ochotnik do oddziału kapitana Romana Abrahama na Górze Stracenia.. Po wycofaniu Ukraińców ze Lwowa wziął udział w bitwach pod Gródkiem Jagiellońskim i Bartatowem, gdzie został ponownie odznaczony. Wiosną 1919 roku uczestniczył w polskiej ofensywie, walczył pod Skniłowem i Trembowlą. Do Lwowa powrócił z końcem lata i wstąpił na Wydział Mechaniczny Politechniki Lwowskiej.  Wiosną 1920 musiał przerwać studia, gdyż został wysłany na Spisz, gdzie w czasie plebiscytu był komendantem odcinka. Po wybuchu wojny polsko -bolszewickiej wrócił do Lwowa i ponownie wstąpił do Oddziału Ochotniczego Romana Abrahama jako sierżant w kompanii karabinów maszynowych. W bitwie pod Chodaczkowem k. Tarnopola został ranny, a następnie razem ze swoim oddziałem wycofał się za linię Busk -Krasne. Zginął 17 sierpnia 1920, walcząc z konnicą  Budionnego w bitwie pod Zadwórzem (zwanej Polskimi Termopilami). Mimo prób rodzinie nie udało się odnaleźć ciała. W 1921 roku został odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari i Krzyżem Walecznych, a w 1933 Krzyżem Niepodległości.

     

  • Dodano: 2012-10-15

    W dniach 9 - 11 października 2012r. w Mińsku, na Białorusi odbywała się konferencja "Sztuka i kultura ormiańskich kolonii na terytorium Rzeczypospolitej" (“Artistic Culture of Armenian Communities in the lands of Rzeczpospolita”). Konferencja zorganizowana została przez Muzeum Narodowe Białorusi oraz centrum badań ormiańskich ANIV przy wsparciu Ministerstwa Kultury Białorusi, Ambasady Republiki Armenii na Białorusi, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP oraz Instytutu Polskiego w Mińsku. W programie konferecji znalazły się wystąpienia przedstawicieli polskich uczelni wyższych oraz organizacji ormiańskich. Niestety nie wszyscy prelegenci dojechali.
    Drugiego dnia konferencji  została otwarta wystawa fotografii wykonanych przez jednego z prelegentów p.Armena Kazaryana pt. “Ani. Blessed Image of the Armenian Capital”  (ANI. Błogosławiony wizerunek ormiańskiej stolicy)

  • Dodano: 2012-10-04

    Chciałabym dzisiaj przypomnieć postać śp. Bogusławy Ilgner - kompozytorki, pianistki, pedagoga, w której żyłach płynęła krew ormiańska. Była potomkiem Persjan Axentowiczów i Lazaro de Bogdanowiczów.
    Urodzona 9 lipca 1913 r. we  Lwowie (matka Romana Persjan  Axentowicz, ojciec Wacław  Łobaczewski) dzieciństwo  spędziła w majątku  Czermna  koło Biecza. Później zamieszkała u swoich dziadków we Lwowie - Antoniny Eleonory de Lazaro Bogdanowicz i Marcelego Persjan Axentowicza - właściciela dóbr Danilcze koło Horodenki.
    Wychowanka Sacre-Coeur, po maturze rozpoczęła studia w  Konserwatorium  Muzycznym we Lwowie. Po ukończeniu  studiów w klasie pianistyki, była przez pewien czas nauczycielką muzyki w domach ziemiańskich.

    W 1938 roku wyszła za mąż za Jerzego Ilgnera - inżyniera  leśnictwa, poznanego cztery lata wcześniej studenta  Politechniki Lwowskiej. Okupację spędziła jako żona  leśniczego w Lasach koło Niska. Tam też została  zaprzysiężona do Armii Krajowej jako łączniczka. Po wojnie zamieszkała w Rzeszowie, w rodzinnym domu męża. Tu rozpoczęła pracę w Państwowej Szkole Muzycznej ucząc  pianistyki i prowadząc chóry dziecięce. W tym okresie  zaczęła komponować swoje pierwsze piosenki dziecięce, następnie skomponowała pierwszą operę dziecięcą „Czarodziejski kwiat” zyskując szacunek i uznanie środowiska muzycznego. Warto tu wspomnieć, że był to ewenement na skalę światową. Nie była jednak w stanie rozwinąć swojego talentu, bo choć władze w uznaniu jej  talentu uhonorowały ją Złotym Krzyżem Zasługi, odmówiła  wstąpienia do PZPR zatrzaskując tym samym drzwi do  kariery.  W 1955 roku przeniosła się do Warszawy. Zamieszkała wraz  z mężem i dwoma synami w jednopokojowym mieszkaniu o pow. 37m2. na Muranowie. Podjęła pracę w Szkole Muzycznej  Stopnia Podstawowego we Włochach, równocześnie ucząc w  Średniej Szkole Muzycznej na ulicy Miodowej oraz w Wyższej Szkole Baletowej, gdzie prowadziła wykłady z teorii muzyki. Jednocześnie dalej komponowała piosenki dziecięce, lecz  trwając w nonkonformistycznej postawie, bez wsparcia  władz, jej znakomite piosenki śpiewane były jedynie w szkolnych chórach dziecięcych.

    Na początku lat sześćdziesiątych skomponowała swoją drugą operę dziecięcą „Pierścień  dziwolągów”, którą wystawiono  w Warszawie, przy ponownym zachwycie krytyków muzycznych.  I kolejny dramat twórczy jej życia: na skutek działań  zazdrosnych, wymoszczonych w komunistycznym systemie ówczesnych wpływowych kompozytorów piosenek dziecięcych( Kaczurbina, Miklaszewski) prawie natychmiast zakazano wystawiania opery. Zmarła 4 października 1982 roku w Rabce.
    Bogusława  Ilgner pozostała w pamięci środowiska  muzycznego Warszawy nie tylko jako autorka dwóch oper i  piosenek dziecięcych. Przede wszystkim  pozostała w  sercach i umysłach wielu jej wychowanków, o czym świadczy  pamięć Związku Kompozytorów Polskich i często zapalane  znicze na płycie Jej grobu na Cmentarzu Powązkowskim w  Warszawie.

    nota przygotowana przez M. Axentowicz - Bohosiewicz na podstawie materiałów przesłanych przez syna śp. Bogusławy Ilgner.

  • Dodano: 2012-09-29

    Ormiańskie Towarzystwo Kulturalne zaprasza na DZIEŃ ORMIAŃSKI, który odbędzie 20 października 2012r. o godz. 12:00 w sali 245 Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej w Krakowie przy ul. Rajskiej 1. W programie:

    - pokaz prac dzieci ze szkółki ormiańskiej
    - występ dzieci ze szkółki ormiańskiej
    - występ teatrzyku Banali
    - pokaz tańca narodowego
    - prezentacja poezji ormiańskiej i polskiej
    - roztrzygnięcie konkursu

  • Dodano: 2012-09-26

    14 września br. w Kamienicy pod Trzema Herbami, w samym centrum Kielc, nastąpiło otwarcie nowego punktu na kulturalnej mapie Polski - Muzeum Dialogu Kultur ( oddział Muzeum Narodowego w Kielcach).
    Muzeum będzie przybliżać idę dialogu międzykulturowego, przedstawiać jego przykłady i perspektywy - te zapisane w historii, jak i współczesne. Zaprezentuje różnorodność narodową, etniczną, religijną, determinowaną przez płeć czy pozycję społeczną. Ukaże różnorodność w sztuce i architekturze, wielokulturowy dyskurs w muzyce, czy kinematografii. W sferze zainteresowań Muzeum znajdą się także pozytywne relacje, wzajemne oddziaływanie na siebie kultur, wzajemne inspirowanie się, czerpanie z bogactwa doświadczeń, współistnienie, a także narzędzia wykorzystywane w międzykulturowej komunikacji.
    Przybliżając historię, kulturę i tradycję Muzeum Dialogu Kultur nieustannie będzie podkreślać mnogość i różnorodność poglądów, wyznań, przekonań. Chcą wymieniać się myślami i doświadczeniami przed wejściem do Kamienicy pod Trzema Herbami zostawimy wszelkie uprzedzenia oraz stereotypy i zastąpimy je poszanowaniem odmienności.
    Kultura i historia Ormian polskich to temat obecny zarówno na ekspozycji stałej, jak również w działalności kulturalnej i edukacyjnej Muzeum Dialogu Kultur. Z tematyką tą związane są m.in. prezentacje multimedialne wystawy głównej, pokazy filmów, wykłady, warsztaty i spotkania autorskie. Prezentacja multimedialna dotycząca Ormian składa się z 3 części:

    Pierwsza  przedstawia zarys  historii Armenii  i dziejów Ormian Polskich.Druga omawia sytuację obecną Ormian w Polsce.Trzecia ukazuje sylwetki Ormian związanych z Kielcami, których postaci stały się inspiracją przy tworzeniu prezentacji o mniejszości ormiańskiej. Kluczową postacią był Grzegorz Axentowicz (dziadek Marty Axentowicz-Bohosiewicz), który do Kielc przyjechał w 1929 roku. Był dyrektorem Izby Rzemieślniczej, funkcję tę pełnił do września 1939 roku. W kadencji 1934-1939 był również ławnikiem w Zarządzie Miasta. Od 1936 roku stał na czele Komitetu Wykonawczego Budowy Muzeum Świętokrzyskiego w Kielcach. W maju 1939 roku Rada Miejska podjęła decyzję o bezpłatnym przekazaniu placu na folwarku Psiarnia dla Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego pod budowę Muzeum Świętokrzyskiego. Plany budowy muzeum przerwał wybuch II wojny światowej. Dalsze losy Grzegorza Axentowicz rzuciły daleko od Kielc, ale Jego podpis widnieje na Akcie założycielskim Komitetu Budowy Muzeum Świętokrzyskiego, którego obecnym kontynuatorem jest Muzeum Narodowe w Kielcach z nowym oddziałem w postaci Muzeum Dialogu Kultur. I tak to Ormianie Polscy na zawsze już pozostaną związani z Kielcami.  Otwarcie muzeum poprzedziła dwudniowa konferencja "Cztery narody, cztery spojrzenia. Perspektywy dialogu międzykulturowego", w której udział wzięli przedstawiciele świata nauki i kultury z Komarom-Esztergom na Węgrzech, Winnicy na Ukrainie i Regionu Centralnej Finlandii oraz z Niemiec i Polski. Gościem specjalnym był ks. Adam Boniecki, który swoim wystąpieniem rozpoczął spotkanie.
    Referat wygłosiła również prezes Fundacji Ormiańskiej KZKO, Marta Axentowicz-Bohosiewicz - "Kuty nad Czeremoszem. Mała stolica Ormian - projekt ratowania i ochrony wspólnego dziedzictwa kulturowego.PEŁEN PROGRAM KONFERENCJI

  • Dodano: 2012-09-21

    Dziś w Kijowie-Bykowni otwarty został polski cmentarz wojskowy, na którym pochowani są oficerowie, żołnierze, policjanci i urzędnicy pomordowani przez NKWD wiosną 1940 r.
    Nekropolia w Bykowni (teren ten znajduje się obecnie w granicach Kijowa) to czwarty cmentarz polskich ofiar NKWD z 1940 r., po cmentarzach w Lesie Katyńskim, Charkowie i Miednoje. Polski Cmentarz Wojenny w Bykowni upamiętnia polskich więźniów aresztowanych i zamordowanych przez NKWD na Ukrainie, którzy - tak jak jeńcy obozów w Kozielsku, Starobielsku i Ostaszkowie - zginęli z rozkazu Józefa Stalina i jego politbiura z 5 marca 1940 r.
    Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa, która odpowiadała za budowę cmentarza, podkreśla, że będzie on czytelną przestrogą dla przyszłych pokoleń przed totalitaryzmami.
    W nowej katyńskiej nekropolii są m.in. ołtarz z nazwiskami ofiar, Dzwon Pamięci oraz symbole religijne podkreślające wielowyznaniowy charakter II Rzeczpospolitej (będą to krzyż łaciński i prawosławny, gwiazda Dawida i półksiężyc). Ponadto w alejce okalającej cmentarz rozmieszczono indywidualne tabliczki - epitafia ofiar, zawierające m.in. stopień wojskowy, datę i miejsce urodzenia, przydział służbowy, zawód, funkcję państwową lub społeczną.
    W lesie koło Bykowni spoczywa co najmniej połowa spośród 3453 osób z „ukraińskiej listy katyńskiej”. Do tej pory odnaleziono szczątki ok. 900 ciał naszych rodaków. Znaleźli się tam również Ormianie Polscy:
    Karol ZACHARIASIEWICZ,
    kpt. Henryk BERNATOWICZ,
    Józef BOHOSIEWICZ,
    kpt. Jan TEODOROWICZ,
    ppor. Tadeusz TEODOROWICZ,
    Kazimierz AGOPSOWICZ,
    Karol BOGDANOWICZ,
    ppłk Kalikst SZYMONOWICZ,

  • Dodano: 2012-09-15

    W dzisiejszej (tj. sobotnio-niedzielnej 15/16.09/2012) "Rzeczpospolitej" (w "Plusie Minusie") jest dwukolumnowy tekst Beaty Zubowicz "W stronę Zaleszczyk". Jeden ze śródtytułów brzmi "Ormianin od winnic", a pod nim o Grzegorzu Zarugiewiczu (przy okazji także o jego bratowej Jadwidze i Grobie Nieznanego Żołnierza).

  • Dodano: 2012-09-12

    15.09.br. o godz. 12:00 podczas Targów Książki Historycznej w Krakowie (Auditorium Maximum UJ ul. Krupnicza 33) odbędzie sie spotakanie pt. "Historia est magistra vitae"  - z Markiem Eminowiczem, legendarnym nauczycielem historii V LO w Krakowie, który opowie o swoich niekonwencjonalnych metodach nauczania historii, wyprawach po całym świecie w czasach PRL-u oraz swoich wybitnych uczniach. Będzie to również okazja do otrzymania dedykacji w książce "Lubię swoje wady. Marek Eminowicz w opowieściach na siedemdziesięciopięciolecie".
    Podczas Targów zaprezentowane zostaną grafiki prezentujące postać Marka Eminowicza.

    MAREK EMINOWICZ (1933) to wybitny nauczyciel historii z V Liceum Ogólnokształcącego w Krakowie. Wywodzi się z rodu ormiańskiego Eminowiczów, przed kilkoma wiekami osiadłego na ziemiach polskich. Jego potomkowie od początku angażowali się w działalność patriotyczną na rzecz nowej ojczyzny (przeciw Chmielnickiemu, w powstaniu styczniowym, w I wojnie światowej i wojnie bolszewickiej). Nic więc dziwnego, że i Marek Eminowicz poszedł w ich ślady. Za przynależność do organizacji konspiracyjnej w 1952 roku został skazany na 7 lat więzienia (Jaworzno). Na wolność wyszedł w 1955 roku. Skończył studia historyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim i przez wiele lat był nauczycielem historii w „Piątce”. Już nie w konspiracji, lecz otwarcie, na lekcjach historii przeciwdziałał komunistycznemu systemowi, kształcąc nowe pokolenia Polaków świadomych niezakłamanej historii swojego kraju, nowych patriotów. Chciał, by jego uczniowie kierowali się najlepszymi wzorcami, jakie poznawali podczas lekcji historii, które zawsze chciał uczynić nie tylko lekcjami o przeszłości, ale i nauką o życiu. Wszak nie bez przyczyny ukłute zostało powiedzenie, że historia jest nauczycielką życia.

sponsorzy i partnerzy:
Materiały publikowane na stronie są własnością Fundacji Armenian Foundation
Kopiowanie bez zgody Fundacji jest zabronione.